जीवन कसे जगावे ? | How to Live Life ?

जीवन हे जगण्याचे शास्त्र आहे.  धार्मिक जीवन हे पळपुटेपणाचे जीवन नाही.  समाजामधून निवृत्त होऊन निष्क्रिय होण्याचे जीवन नाही.  जीवन हा अखंड गतिमान असणारा प्रवाह आहे.  मृत्यु हाच जर जीवनाचा शेवट असेल, तर मरेपर्यंत माणसाने जगले पाहिजे.  त्याठिकाणी कोणालाही स्वातंत्र्य नाही.  त्यामुळे कोणत्या भावाने जगायचे आहे, हे तुमच्यावरच अवलंबून आहे.

तुम्ही सतत निराश, भकास, हताश होऊन जर बसलात तर प्रत्यक्ष परमेश्वर जरी आला, कोणीही आला तरी तो तुम्हाला त्या नैराश्यामधून बाहेर काढू शकणार नाही.  शेवटी तुम्हालाच तुमच्या मनाने या मानसिक दुर्बलतेमधून, अस्वस्थतेमधून बाहेर आले पाहिजे आणि एक भव्य, दिव्य, श्रद्धा, भक्ति, आत्मविश्वासाने युक्त असणारे जीवन जगले पाहिजे.  त्यासाठी अंतरंगातील भाव बदलणे आवश्यक आहे.  कितीही भयंकर प्रसंगामध्ये मनाचे संतुलन, तोल ढळणार नाही, तर सतत मन प्रसन्न, शांत, स्थिर राहील.

जीवन प्रत्येकाला जगलेच पाहिजे, त्यावेळी कोठेही मन न अडकता, बाहेरील प्रसंगांचा आघात होऊ न देता असे प्रसन्न, सुंदर जीवन जगावे, जीवनातील आनंद अनुभवत जीवन जगावे.  कारण बहिरंगाने आपण किती श्रीमंत आहोत, किती उपभोग आहेत, यावर आनंद अवलंबून नाही, तर सर्व काही मनावर अवलंबून आहे.  मन किती शुद्ध, निर्मळ, द्वंद्वरहित आहे, त्यावरच जीवनाचा आनंद अवलंबून आहे.

- "तणावमुक्त जीवन" या परमपूज्य स्वामी स्वरूपानन्द सरस्वती लिखित पुस्तकामधून, तृतीय आवृत्ति, एप्रिल २०१३
- Reference: "Tanavmukta Jeevan" by Param Poojya Swami Swaroopanand Saraswati, 3^rd Edition, April 2013

- हरी ॐ –

प्रारब्ध आणि समतोल जीवन | Fate and Balanced Life

प्रारब्धकर्मामुळे मनुष्य भूतकाळही जगत नाही, भविष्यकाळही जगत नाही तर वर्तमानकाळातील ‘आताचा क्षणच’ केवळ जगतो.   पुढच्या क्षणी काय होणार ?  हे त्याला माहीत नसते.  तो पुढचा क्षण सुखाचा असेल किंवा कदाचित दुःखाचा असेल.  संपूर्ण जीवन विशिष्ट घटनांनी साचेबंद झालेले असते.  हे जीवनाचे स्वरूप साधकाने विचारात घ्यावे.

 तसेच कोणतीही घटना मनुष्य टाळू शकत नाही, बदलू शकत नाही.  प्रारब्धाने पूर्णपणे पूर्वनियोजित जीवन असेल तर मनुष्याच्या पुरुषार्थाला वावच कोठे राहतो ?  ही शंका मनात उद्भवेल.  एकमेकांच्या प्रारब्धामुळे विविध घटना अत्यंत घनिष्टपणे एकमेकात गुंतल्याने त्या घटना किंवा ते कर्म झालेच पाहिजे.  त्याला पर्याय नाही.  चांगले अथवा वाईट सर्वच कर्मवशात् म्हणजेच प्रारब्धवशात् घडत असते.

परंतु सर्व माणसे स्वार्थाने चांगल्या कर्माचे कर्तृत्व स्वतःकडे घेतात तर वाईट अथवा दुःखद कर्माचा दोष पळपुटेपणाने माणसे दुर्दैवावर, फुटक्या नशिबावर ढकलतात.  पेरावे तसे उगवते या न्यायाने, आपल्याच कर्माचे फळ सुखद अथवा दुःखद घटनेच्या रूपाने आपल्यापुढे उभे रहात असेल, तर आनंदाने हुरळून जाण्याचे कारण नाही, तसेच दुःखाने अश्रुपात करण्याचेही कारण नाही.  दोन्ही परिस्थितीत कोणत्याही प्रकारे भावनेचा उद्रेक होण्याचे कारण नाही.  पूर्ण समतोल वृत्तीनेच दोन्ही प्रसंग स्वीकारले पाहिजेत, प्रतिक्रियारहित स्वीकार केला पाहिजे.

जेथे मनाची शांति व सुख आहे, तेथे सर्वच प्रसंगात भावनेचा उत्कर्ष किंवा अपकर्ष आढळत नाही.  जीवनाची पूर्ण समज तेथे असल्याने सर्वच प्रसंगाचे स्वागत केले जाते.  तरंगरहित नीरव शांति त्या मनात, अंतःकरणात नांदत असते.  तेथे मनाची, विचारांची पूर्ण परिपक्वता आहे.  असे हर्षविषादरहित, संतुलित मन घडविले पाहिजे, हीच तितिक्षा अथवा सहनशीलता आहे.  असे मन सदैव समाधानी व आनंदी असते.  अशी व्यक्ति सदैव प्रसन्नचित्त असते.       

 

"साधना पञ्चकम्" या परमपूज्य स्वामी स्वरूपानंद सरस्वती लिखित पुस्तकामधून,  तृतीय आवृत्ति, सप्टेंबर २००५   
- Reference: "Sadhana Panchakam" by Param Poojya Swami Swaroopanand  Saraswati, 3^rd Edition, September 2005

- हरी ॐ –